De raad vergadert gemiddeld eens per maand, meestal de laatste donderdag van de maand. Tijdens de raadsvergadering nemen de fracties standpunten in en worden beslissingen genomen. De raadsvergaderingen worden door de raad voorbereid in een commissievergadering. In deze vergaderingen kunnen aanvullende vragen gesteld worden en wisselen de raasleden informatie uit.
Taken
Raadsleden vervullen een drietal taken:
1. Vertegenwoordigen van … u!
De gemeenteraad is de volksvertegenwoordiging van de gemeente. Daarmee is de eerste taak van de gemeenteraad duidelijk: het luisteren naar de ‘geluiden’ uit de samenleving en deze meenemen in de politieke afweging. Wanneer u een vraag wilt stellen of een onderwerp onder de aandacht wilt brengen, dan kunt u kunnen zelf contact opnemen met een of meerdere raadsleden. Ook is er voorafgaand aan commissievergaderingen gelegenheid tot inspreken. Daarvoor geldt een aantal spelregels. De griffie kan u verder helpen. De raad kan ook zelf bijeenkomsten organiseren om in contact te komen met inwoners en daar te horen wat hun mening is over bepaalde zaken.
2. Beleid bepalen
Als algemeen bestuur van de gemeente bepaalt de raad in grote lijnen wat er moet gebeuren. Door wetten en regels, maar ook de geluiden uit de samenleving mee te nemen en ‘af te wegen’, komt de raad tot bepaalde besluiten. Daarmee bepaald de raad de kaders waarbinnen het college als dagelijks bestuur van de gemeente, het beleid moet uitvoeren. U kunt dan denken aan financiële kaders, zoals beschikbare budgetten in de begroting, maar ook aan verordeningen (gemeentelijke wetten). De gemeenteraad kan een plan goedkeuren, verwerpen of veranderen (amenderen). Ook kan de gemeenteraad zelf initiatief nemen om een plan te maken.
3. Controleren
Degene die beleid bepaalt, wil op een gegeven moment ook weten of het goed wordt uitgevoerd. Dat geldt ook voor de gemeenteraad. Zodra het college met de uitvoering bezig is, controleert de gemeenteraad of het college het beleid goed en binnen de kaders uitvoert. Maar hoe controleert de gemeenteraad dat dan eigenlijk? De gemeenteraad bestudeert de voorstellen en de rapportages van het college. Ter verduidelijking kunnen vragen aan het college worden gesteld. Zo nodig, stelt de raad zelf een onderzoek in.
Instrumenten van de gemeenteraad
Om deze drie taken goed uit kunnen voeren, hebben de raadsleden een aantal instrumenten tot hun beschikking.
1. Motie en amendement
Als de gemeenteraad over een voorstel stemt, gaat daar meestal een debat aan vooraf. Aan het eind van het debat maakt een stemming duidelijk wat de Staten er in meerderheid van vinden. De stemming kan gaan over het voorstel waarover is gedebatteerd of over een motie of amendement. In een motie vragen een of meer raadsleden aan de gemeenteraad in te stemmen met een uitspraak of opvatting die zij in de motie hebben opgeschreven. Met een amendement geeft de raad de wijzigingen aan die zij in het voorstel opgenomen willen zien.
2. Vragenuur
Het vragenuur is bedoeld voor actuele en politiek relevante vragen. Raadsleden kunnen zo vragen naar de opinie of opvatting van het college over een onderwerp.
3. Schriftelijke vraag
Een raadslid kan schriftelijke vragen stellen over feiten of omstandigheden waarover hij graag een uitspraak van het college wil verkrijgen. De schriftelijke vragen 2010 en antwoorden daarop kunt u ook op deze website vinden.
4. Interpellatie
Met een interpellatie kan een raadslid inlichtingen van het college of de burgemeester vragen over een onderwerp dat niet op de agenda staat. Eventueel kan via een motie een uitspraak van de raad worden verkregen.
5. Enquête
In het kader van de controlerende bevoegdheid kan elk raadslid een voorstel doen om een onderzoek in te stellen naar het door het college gevoerde bestuur. De enquête is een zwaar middel. Hij wordt dan ook alleen gebruikt bij zwaarwegende onderwerpen.
6. Initiatiefvoorstel
Door middel van een initiatiefvoorstel kan een raadslid een besluit van de raad verkrijgen over een onderwerp dat voor de fractie van belang is. Het raadslid moet in dit geval zelf een voorstel schrijven.