Eerste stap in verkenning nieuwe coalitie

De gemeenteraad heeft verkenners Cees de Wildt en Ibtisam Daoudi, op voordracht van GroenLinks, opdracht gegeven om verkennende gesprekken te voeren met alle politieke partijen. Zij hebben de afgelopen weken gesproken met partijen, burgemeester en gemeentesecretaris over de verkiezingsuitslag en de mogelijkheden om tot een stabiele coalitie te komen, al dan niet in combinatie met een raadsakkoord. Op dinsdagavond 5 april hebben de verkenners een tussenrapportage gepresenteerd aan de gemeenteraad. Maandag 11 april zullen zij hun definitieve advies presenteren en kan naar verwachting de formatiefase starten.

De verkenners presenteerden dinsdagavond in de Oude Raadszaal in Jagtlust twee varianten van een coalitie die wat hen betreft de meeste kans van slagen hebben in De Bilt. Alle partijen gaven aan dat zij GroenLinks en D66 als logische samenwerkingspartners zien, in beide varianten komen deze twee partijen terug. De voorkeursvariant van de verkenners is een minderheidscoalitie van GroenLinks en D66. De tweede genoemde variant zou een brede coalitie zijn van GroenLinks, D66, PvdA, ChristenUnie, SP en Lokaal De Bilt.  

Minderheidscoalitie

De voorkeursvariant van de verkenners is een minderheidscoalitie van GroenLinks en D66, aangezien deze variant de politiek in De Bilt ‘dwingt’ het ook echt anders te gaan doen. De Bilt kent sinds het vertrek van de VVD uit de coalitie in de zomer van 2021 al een minderheidscoalitie (GroenLinks, D66 en CDA) en hier is door veel partijen positief over gesproken. Een minderheidscollege van GroenLinks en D66 heeft wel het volledige commitment nodig van de raad en een nieuw te vormen college. Voor de verkenners is dit de voorkeursvariant omdat deze de meeste kans van slagen heeft op de zo gewenste open bestuurscultuur en meer ruimte geeft voor dualisme, mits een nieuw te vormen college en raad daar achter zouden staan. 

Breed gedragen coalitie

Het genoemde tweede scenario van een brede coalitie van GroenLinks, D66, PvdA, ChristenUnie, SP en Lokaal De Bilt scoort goed op de inhoudelijke overwegingen op basis van de verkiezingsprogramma’s en samenwerkingskansen. Inhoudelijk liggen deze partijen dicht bij elkaar. Het nadeel is dat de verhouding tussen coalitie en oppositie behoorlijk scheef is. Ook in dit scenario kunnen afspraken gemaakt worden over nieuwe werkwijzen die meer ruimte laten voor de raad en nieuwe bestuurscultuur. Advies is dan een coalitieakkoord op hoofdlijnen te sluiten.

Raadsakkoord

Onder beide varianten adviseren verkenners een raadsakkoord te sluiten waarin concrete en niet vrijblijvende procesafspraken worden gemaakt over de werkwijze, vertrouwen en omgang met elkaar,  en de betrokkenheid van inwoners bij de besluitvorming.

Vervolg van het verkenningsproces

Komende vrijdag 8 april volgt nog een gesprek met alle partijen waarin zij kunnen reageren op de tussenrapportage van verkenners, waarna verkenners hun advies zullen aanscherpen en wellicht nog zullen wijzigen. Maandagavond 11 april om 20.00 uur zullen de verkenners hun eindrapport presenteren in de Mathildezaal. 

Lijsttrekker Anne Marie ’t Hart van GroenLinks dankte de verkenners van harte voor hun open en vernieuwende adviezen en de raad voor zijn constructieve houding, en gaf aan dat zij verwacht dat de volgende fase naar een nieuw bestuur, de formatiefase, kort na maandag 11 april zal starten. 

Rapportage eerste verkenning om te komen tot een collegebestuur (pdf, 185 KB)