Speech burgemeester Potters nieuwjaarsreceptie

Speech burgemeester Potters tijdens de nieuwjaarsreceptie van de gemeente De Bilt op donderdag 9 januari 2020 (onder voorbehoud van gesproken tekst).

Beste medeburgers, college- en raadsleden, veteranen, mensen met een onderscheiding, …

Wat is uw verlangen voor 2020? Waar kijkt u naar uit? Waar wordt u blij van in het nieuwe jaar?

De feestdagen boden ons ruimte om terug te kijken op het vorige jaar en de blik vooruit te werpen naar 2020. Naar onze ambities, wensen en uitdagingen. Graag deel ik vanavond met u wat dat voor mij als uw burgemeester inhoudt.

Maar ik begin met de jaarwisseling. Die gaf dit jaar een wisselend beeld. We hebben elkaar thuis en op straat weer feestelijk voorspoed en gezondheid gewenst. Maar de jaarwisseling werd ook ontsierd door een aantal jongeren die vuurwerk naar onze brandweer gooide bij het afhandelen van een melding.

Beste mensen: dit kan niet! Toch lijkt oudjaarsnacht voor steeds meer mensen een uitlaatklep te bieden om hulpverleners te beletten hun werk te doen: brand blussen, medische bijstand verlenen of de openbare orde handhaven. Zij doen dat voor u en mij. Dat mag niet met gevaar voor eigen leven. Dit is volstrekt onacceptabel.

Ik wil de jaarwisseling als een mooie en veilige traditie bewaren. Maar ik ben intussen zover, dat we samen met de burgemeesters in ons politiedistrict serieus moeten werken aan een structurele en handhaafbare oplossing om in ieder geval de levensgevaarlijke excessen uit te bannen. Collega-burgemeester Remkes van Den Haag sprak hier onlangs behartigenswaardige woorden over.

Laten we in ieder geval beginnen met een landelijk verbod op losse vuurwerkpijlen en knalvuurwerk die als projectielen tegen onze hulpverleners kunnen worden ingezet. En een verdergaand verbod sluit ik ook niet uit, mits dit handhaafbaar is. Maar laten we als gemeente ook een discussie voeren over wat nog wel kan. Een centrale vuurwerkshow die door middel van crowdfunding vanuit de Blitse samenleving grotendeels zelf wordt betaald? Ik sta open voor goede ideeën.

Maar hoe dit ook zal uitpakken: je blijft met je handen van onze hulpverleners af! Laten we onze kinderen respect bijbrengen voor hun grote inzet om onze samenleving veilig te houden. Dat doen zij voor u. Dag en nacht!

Dit jaar hebben we daarnaast ook particuliere beveiligers ingezet om de vuurwerkoverlast te beteugelen.
Dit mede vanwege de grote werkdruk bij de politie. Dat is goed bevallen. De samenwerking tussen alle partijen was uitstekend. Maar dit is natuurlijk geen structurele oplossing. Er moet zoals ik al eerder heb aangeven snel meer politiecapaciteit beschikbaar komen.     

Aan het begin van 2019 sprak ik in deze zaal drie wensen uit. Het ging mij toen - en vandaag nog steeds - om daadkracht, samenwerking en vertrouwen. In de roerige context van het afgelopen jaar wil ik deze drie thema’s gebruiken om met u terug en vooruit te blikken.

Laat ik vanavond beginnen met de samenwerking. Dan denk ik allereerst aan mijn collega: kinderburgemeester Carmen.
Bij een paar officiële momenten stond zij mij ter zijde. En zij doet dat goed. Ik ben trots op haar!

Haar ‘portefeuille’ Buiten spelen raakt uitermate belangrijke onderwerpen binnen onze gemeente. Namelijk:
•    Hoe verdelen we de schaarse ruimte?
•    Hoe komen we tegemoet aan alle verschillende deelbelangen op het gebied van wonen, werken en recreëren?
•    Hoe zorgen we dat de gemeente ook de volgende generaties kan bieden wat zij nodig hebben?
   
Intensief en voortvarend is er samengewerkt bij de acties van de boeren in oktober en december. De ene keer boden we ruimte aan naar schatting zo’n 7000 boeren met 2400 tractoren binnen de gemeentegrenzen en de andere keer was er geen enkele tractor. En toch zijn wij beide keren dagenlang met heel veel mensen in touw geweest.

Met een goed resultaat: het op een gepaste manier eerbiedigen van het recht op demonstratie, het recht om je stem te laten horen. Maar wel onder mijn voorwaarde dat De Bilt veilig is én veilig blijft.

Ook hierbij hebben de hulpdiensten en defensie een geweldige prestatie geleverd en gezorgd voor een ordelijk en veilig verloop van deze protestacties. Maar ik wil ook de ambtenaren van de gemeente een pluim geven: jullie hebben een heel belangrijke bijdrage geleverd.

Je stem laten horen is in vele opzichten van groot belang. Maar om deze protesten, demonstraties en andere uitingen van weerstand in onze samenleving in goed banen te leiden, is samenwerking noodzakelijk. Juist in een tijdsgewricht waarin polarisatie en de afstand tussen mensen toeneemt.

Polarisatie is het omgekeerde van elkaar vasthouden en naar elkaar omkijken. In een wereld waarin heel veel aan het veranderen is, blijven dat voor mij essentiële voorwaarden voor een leefbare samenleving.

We mogen daarbij stevig op de bal spelen. Ik zie daarbij wel graag respect voor onze medespelers en hun belangen - ook in het politieke debat van de gemeenteraad. Dit jaar vraag ik de Biltse bestuurders om in het politiek debat meer de verbinding met elkaar te zoeken. Terecht hebben veel inwoners de afgelopen maanden daar nadrukkelijk om gevraagd.  

Samenwerking en daadkracht hebben overeenkomsten. Zowel bij samenwerken als bij daadkracht is het van groot belang om te weten welke doelen je nastreeft. Bij enkele doelen wil ik vandaag stilstaan.

Aan het begin van dit jaar stelde de gemeenteraad het position paper van onze gemeente vast: onze Biltse ambities in regionaal verband. Wij hebben deze ambities vertaald in een programma van Biltse Bouwstenen. Het is een mooi, duidelijk en richtinggevend statement geworden. Duurzame ontwikkeling, economie, wonen, mobiliteit en ons buitengebied zijn de thema’s waarmee we ook dit jaar intensief aan de slag blijven.

Dit position paper is ook hard nodig. Het geeft duidelijk richting voor onze toekomst en biedt daarmee tegenspel in het stevige regionale krachtenspel van dit moment.
En laat het helder zijn. Als Biltse samenleving bepalen wij onze eigen toekomst! Laten we elkaar goed vasthouden om op koers te blijven en de belangen van onze inwoners te dienen. Ondanks enige frictie in de raad wil ik ook de raadsleden complimenteren. Ze laten zien dat ze oog hebben voor deze belangen!
En dat leidt tot daadkracht. Bij al deze thema’s is dat van groot belang. Elkaar vinden in onze ambities is de grote uitdaging.

De financiële positie van onze gemeente is daarbij momenteel het grootste probleem.
We zagen en zien ook niet alle uitgaven vooraf aankomen. Ik geef een paar voorbeelden.

Op de jeugdzorg moeten we fors bezuinigen. Aan het in goede banen leiden van het boerenprotest in oktober hebben we onverwacht veel geld moeten uitgeven. En geld voor een centrale vuurwerkshow hebben we dus ook niet zo maar op de plank liggen. En dat zijn niet onze enige financiële problemen.

Veel andere gemeenten hebben een vergelijkbaar probleem. Naar Den Haag wijzen lost dit probleem niet op: we zullen het zelf moeten doen.
Maar u mag ervan uitgaan dat het college in 2020 alles op alles zet om zijn geluid richting Den Haag te laten horen en zich inzet om de financiële positie van de gemeente te verbeteren.  
De politiek was en blijft ook aan zet waar het gaat om de nieuwe woningbouwlocaties. Ook hier zal een goede gezamenlijke beslissing bijdragen aan daadkracht. Dat geldt ook voor onze inwoners. Zeker als je hier al vijftig jaar woont, kan het lastig zijn om de wereld om je heen te zien veranderen. Maar - en dan ben ik weer terug bij de missie van Carmen - ook de volgende generaties verlangen naar woon-, werk- en speelruimte!

Mondigheid van inwoners is daarbij van groot belang ter inspiratie van mij en mijn naasten binnen deze gemeente: politici, bestuurders en medewerkers.

Het schept kansen om meer in te zetten op verbinding, om het gesprek aan te gaan en om te profiteren van de deskundigheid van de bewoners in de verschillende kernen. Niet gemakkelijk, maar het is wel een ultieme kans om te laten zien dat de overheid en inwoners er samen toe doen.

Burgemeester mogen zijn van deze mooie gemeente, … in al haar diversiteit, … in voorspoed, … maar ook met tegenwind: … het is geen gemakkelijke, maar wel een fijne en eervolle taak. Het is mooi om heel veel rollen in uw richting te kunnen oppakken en die allemaal te kunnen vervullen:

  • Van het huldigen van een honderdjarige tot het verwelkomen van de kinderburgemeester
  • Van het handelen in een crisissituatie tot het uitreiken van een onderscheiding
  • Van het inzetten op verbinding binnen en buiten de gemeente tot het bijdragen aan onze veiligheid
  • Er gewoon als burgervader zijn voor inwoners, die het erg moeilijk hebben.

Dat is een mooie brug naar vertrouwen, de derde wens die ik vorig jaar uitsprak. Vertrouwen in een vreedzame en veilige samenleving. En in onze vrijheid: een zwaarbevochten vrijheid, 75 jaar geleden.

Onder de grote rivieren is de viering hiervan het vorig jaar al begonnen en hier in het midden van ons land vieren we in mei 75 jaar vrijheid.

Maar ook wij beginnen er eerder mee. Op 27 januari gedenken we de slachtoffers van Holocaust door stil te staan bij  bevrijding van Auschwitz 75 jaar geleden. We doen dit met een bijzondere en ingetogen plechtigheid, hier bij Jagtlust. De gemeente doet met trots mee aan het landelijke project Levenslicht van Daan Roosegaarde. Hij werd geïnspireerd door de Joodse traditie om geen bloemen maar steentjes bij een graf te leggen.

Daarom herdenken we tussen 26 januari en 31 januari - met lichtgevende herdenkingsstenen de slachtoffers uit onze gemeente: Joden, Roma en Sinti. U kunt dit bijzondere en tijdelijke monument elke avond gaan zien. Er is ook een project op scholen. Uiteraard is het belangrijk dat jongeren naar de toekomst kijken maar daarnaast is het essentieel dat we het verleden doorgeven.

Op de 5e mei organiseren we ook een vrijheidsontbijt waarbij ook vertegenwoordigers van alle kernen worden uitgenodigd. Het volledige jaarprogramma van 75 jaar vrijheid in De Bilt kunt u later deze maand terugvinden op onze website.

Tenslotte wil ik u nog iets persoonlijks meegeven:

Ik geloof in de kracht van elkaar bijstaan en het tonen van mededogen. Juist in deze steeds complexer wordende samenleving hebben we elkaar hard nodig. Wijs minder naar elkaars fouten en verschillen, maar omarm elkaar meer met liefde en compassie.

En niet in de laatste plaats: omarm ook uzelf! Of zoals onze Koning in zijn kersttoespraak aangaf: “Geef jezelf wat ruimte. Het is oké.”

Als we dit waarmaken, onze doelen voor ogen houden, kunnen samenwerken en daarbij daadkracht tonen, ben ik er zeker van dat we er samen een heel mooi en geslaagd 2020 van maken!

Ik wens u allen een gelukkig en voorspoedig nieuwjaar!

Naar overzicht